سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
455
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
( عربى ، چاپى ) ؛ علم القانون ؛ علم الاخلاق ( فارسى ، اردو ) . كرامت على جونپورى 1285 ه ق / 1868 م مولانا سيد كرامت على از خاندان سيد حميد الدّين حسينى محمدآباد و موطن اجدادى وى محمدآباد گهنه بود ، اما به خاطر وجود خويشاوندان در كنج گاون سكونت داشت . وى در كنج گاون بلوك جونپور به دنيا آمد و تحصيلات ابتدايى را در نزد سيد ذاكر على جونپورى فراگرفت و سپس به لكنهو رفت . در آنجا منطق و فلسفه را در محضر ولى اللّه و علوم دينى را در نزد مولانا نادر على لكنهوى آموخت و بعد به عراق و ايران رفت و از علماى بزرگ آنجا كسب فيض كرد . وى در مشهد مقدس ( در عهد فتحعلى شاه قاجار ) به تدريس پرداخت و سپس ميرمنشى نمايندهء انگليسى در تبريز شد و دفتر سفارت را برعهده گرفت . ازآنجا به اجمير ( هند ) آمد و قاضى دادگسترى شد . سپس به مقام توليت وقف محسنيه هگلى رسيد و به بنگال رفت ، در اين هنگام حقوق ماهيانهء او به يك هزار روپيه رسيده بود و همهء آنها را بين فقرا تقسيم مىكرد . وى در سال 1285 ه ق و بنا به قولى در سال 1290 ه ق درگذشت و در حسينيهء حاجى محسن هگلى به خاك سپرده شد . شاهد حسين رزاقى به نقل از قاضى امير على مىنويسد كه دربارهء فلسفهء اسلامى هرچه مىدانست از فيض كرامت على بود . امير على « 1 » قبل از رفتن به انگلستان كتاب مولانا به نام « مخزن علوم » را به انگليسى ترجمه كرده بود . تصانيف او عبارتند از : رساله فى مأخذ العلوم ؛ رساله فى العروض و القافية ؛ رسالة فى مفاضلة بين العربى و الفارسى . كرم حسين بلگرامى 1257 ه ق / 1841 م مولوى سيد كرم حسين بلگرامى ، عالم ، فاضل ، مدبر و سياستمدار بزرگ عهد خود بود . حكومت اوده به عنوان خلعت اسب ، فيل و كجاوه به او عطا كرده بود . بعد از كسب علوم اسلامى ، زبان انگليسى را ياد گرفت و در اين رشته مهارت يافت . با بزرگان و علماى لكنهو رابطه برقرار كرد و مردم به او احترام مىگذاشتند . مولانا آقا مهدى در تاريخ سلطان العلماء ، نامهء سلطان العلماء به نام مولانا كرم حسين را نقل كرده است . افسوس كه اين نامه به خاطر اشتباهاتش
--> ( 1 ) - قاضى سيد امير على درگذشتهء 3 اوت 1928 م مبلّغ تاريخ ، فلسفه و قانون اسلام .